Giriş: Boş Dönen Araç, Cebinizden Çıkan Para
Lojistik sektöründe en büyük israflardan biri: boş dönüş. Araç yükü taşıyor, bırakıyor ve boş olarak geri dönüyor. Bu sürede:
- Yakıt yanıyor
- Sürücü maaşı işliyor
- Araç amortisman yapıyor
- Fırsat maliyeti oluşuyor
Araştırmalar, Türkiye’de karayolu taşımacılığında boş dönüş oranının %30-40 civarında olduğunu gösteriyor. Bu da sektörün ciddi bir verimsizlik problemi yaşadığı anlamına geliyor.
Çözüm: Akıllı yük takibi ve seferleştirme sistemi.
Yük Takibi Nedir?
Yük takibi; müşteriden alınan taşıma talebinin sistemde kayıt altına alınması, durumunun izlenmesi ve teslimat tamamlanana kadar tüm sürecin yönetilmesidir.
Bir yükün yaşam döngüsü:
- Talep: Müşteri taşıma talep eder
- Kayıt: Yük sisteme girilir (yükleme/boşaltma adresleri, ürün, ağırlık, hacim)
- Fiyatlandırma: Maliyet hesaplanır, fiyat verilir
- Onay: Müşteri onaylar, yük kesinleşir
- Planlama: Araca ve sefere atanır
- Yükleme: Mal alınır
- Taşıma: Yolda takip
- Teslimat: Mal teslim edilir
- Kapanış: Evraklar tamamlanır, faturalanır
Seferleştirme Nedir?
Seferleştirme; birden fazla yükün aynı araca ve rotaya atanarak tek sefer halinde taşınmasıdır. Bu sayede:
- Araç kapasitesi maksimum kullanılır
- Kilometre başına maliyet düşer
- Boş dönüş oranı azalır
- Teslimat süreleri kısalır
Örnek:
- İstanbul’dan Ankara’ya 3 farklı müşterinin yükü var
- Her biri ayrı araçla gitse: 3 araç, 3 sefer
- Seferleştirme ile: 1 araç, 1 sefer, 3 teslimat noktası
Manuel Planlamanın Zorlukları
1) Karmaşık Kombinasyonlar
10 yük, 5 araç ve 3 sürücü için olası kombinasyon sayısı çok yüksektir. İnsan gücüyle sürekli optimize etmek zorlaşır.
2) Değişen Koşullar
- Son dakika yük iptali
- Yeni gelen acil yük
- Araç arızası
- Sürücü hastalığı
Her değişiklikte planı yeniden yapmak gerekir.
3) Bilgi Dağınıklığı
- Yükler Excel’de
- Araçlar başka tabloda
- Sürücüler kâğıtta
- Adresler e-postalarda
Veriyi bir araya getirmek zaman kaybettirir.
4) Görünürlük Eksikliği
Patron soruyor: “Şu yük nerede?”
Cevap: “Operasyonu arayıp sorayım…”
Loggerise Yük Takip ve Seferleştirme Sistemi
5 Adımlı Yük Oluşturma
Kolay ve hızlı yük girişi için adım adım form:
Adım 1: Temel Bilgiler
- Müşteri seçimi (cariden otomatik doldurma)
- Yük tipi (komple, parsiyel, konteyner)
- Taşıma şekli (karayolu, denizyolu, havayolu, multimodal)
Adım 2: Fiyatlandırma
- Taşıma bedeli
- Ek masraflar (terminal, bekletme, sigorta)
- Para birimi (TL, EUR, USD)
- Ödeme şartları
Adım 3: Adresler
- Yükleme noktası/noktaları
- Boşaltma noktası/noktaları
- Sürükle-bırak ile sıralama
- Tahmini süreler
Adım 4: Evraklar
- CMR gerekli mi?
- Gümrük belgeleri
- Transit belgeleri (T1, T2, ATR)
Adım 5: Onay
- Özet görünümü
- Son kontrol
- Onay ve kayıt
Akıllı Seferleştirme
Yükler girildikten sonra seferleştirme ekranında:
- Atanmamış yükler listesi
- Araç kapasiteleri görünümü
- Sürücü uygunlukları kontrolü
- Sürükle-bırak ile yük-araç eşleştirme
Sistem önerileri:
- “Bu 3 yük aynı güzergahta, birleştirilebilir”
- “Araç kapasitesi %60, 2 yük daha alabilir”
- “Bu sürücünün ehliyeti 5 gün sonra doluyor, dikkat”
Gerçek Zamanlı Takip
Sefer başladıktan sonra:
- Aracın anlık konumu
- Tahmini varış süresi
- Yükleme/boşaltma durumu
- Gecikme uyarıları
Müşteri Bilgilendirme
- Otomatik durum SMS/e-postası
- “Aracınız yola çıktı”
- “Tahmini varış: 14:30”
- “Teslimat tamamlandı”
Yük Durumları
| Durum | Açıklama | Renk |
|---|---|---|
| Taslak | Henüz onaylanmadı | Gri |
| Onaylandı | Müşteri onayladı, planlamaya hazır | Mavi |
| Planlandı | Araca/sefere atandı | Mor |
| Yükleniyor | Yükleme noktasında | Sarı |
| Yolda | Taşıma sürüyor | Turuncu |
| Boşaltılıyor | Teslimat noktasında | Sarı |
| Tamamlandı | Teslimat yapıldı | Yeşil |
| İptal | İptal edildi | Kırmızı |
Parsiyel (LTL) Yük Yönetimi
Komple araç doldurmayan yükler için:
- Hacim/ağırlık hesabı: Her yükün kapladığı alan
- Kapasite takibi: Araçta ne kadar boş yer var?
- Otomatik birleştirme önerisi: Aynı rotadaki parsiyeller
- Fiyatlandırma: Palet/m³/kg bazlı ücretlendirme
Geri Yük Planlaması
Boş dönüşü önlemenin anahtarı:
- Rota analizi: Araç nereye boşaltacak?
- Yük havuzu tarama: O bölgeden alınabilecek yükler var mı?
- Eşleştirme: Geri dönüş rotasına uygun yükleri göster
- Teklif: Müşteriye hızlı teklif ver
Sonuç: Araç dolu gidiyor, dolu dönüyor.
Raporlama ve Analiz
Kapasite Kullanım Raporu
- Araç bazlı doluluk oranları
- Dönemsel karşılaştırma
- En verimli/verimsiz araçlar
Boş Dönüş Analizi
- Boş dönüş oranı (aylık/yıllık)
- Boş km maliyeti
- İyileştirme trendi
Müşteri Bazlı Rapor
- Müşteri başına yük sayısı
- Ortalama taşıma bedeli
- Karlılık analizi
Güzergah Analizi
- En sık kullanılan rotalar
- Rota başına ortalama süre
- Optimizasyon fırsatları
Entegrasyonlar
Teklif Modülü ile
- Tekliften onay gelince otomatik yük oluşturma
- Fiyat bilgilerinin aktarılması
Fatura Modülü ile
- Yük tamamlandığında fatura hazırlığı
- Kalem bazlı maliyet aktarımı
Finans Modülü ile
- Masrafların mali hareketlere yansıması
- Cari hesap güncelleme
Sıkça Sorulan Sorular
Bir yüke birden fazla yükleme noktası ekleyebilir miyim?
Evet, sınırsız yükleme ve boşaltma noktası ekleyebilir, sıralayabilirsiniz.
Yük fotoğrafı yükleyebilir miyim?
Evet, yükleme ve boşaltma anında çekilen fotoğraflar yük kartına eklenir.
Uluslararası yükler için CMR oluşturulur mu?
Evet, CMR modülü ile dijital CMR belgesi oluşturabilirsiniz.
Müşteri yükünü kendisi takip edebilir mi?
Müşteri portal özelliği ile kendi yüklerinin durumunu görebilir.
Sonuç: Akıllı Lojistiğin Temeli
Yük takibi ve seferleştirme, lojistik operasyonunuzun kalbidir. Doğru yapıldığında:
- Araç kapasitesi maksimize olur
- Boş dönüş minimize olur
- Müşteri memnuniyeti artar
- Karlılık yükselir
Loggerise ile yüklerinizi uçtan uca yönetin, operasyonunuzu optimize edin.
Demo talep edin, verimliliğinizi artırın.
